Szkoła Podstawowa Specjalna nr 24 w Płocku

Aktualności

 Kanał nowości
  • Nie znaleźliśmy żadnych nowych postów

Terapia przez zabawę.

Październik 15
20:16 2017

Sukces w zabawie jest życiowym sukcesem dziecka, nieocenionym bodźcem do nauki, gdyż dzięki niemu dziecko nabiera przeświadczenia o własnej sile i o tym, że uda mu się także w życiu. Terapia przez zabawę stanowi zatem filar rozwoju dziecka, także dziecka z autyzmem.

„ Bawienie się jest już samo w sobie terapią”

                                                                                                                       D.W. Winnicott

 

Coraz częściej w terapii dzieci z autyzmem mówi się o podejściu rozwojowym. Terapie rozwojowe,a jak Metoda Rozwoju Relacji RDI, Terapia ESDM, Terapia Growth through Play System są alternatywą dla terapii dyrektywnych, do niedawna uważanych za najbardziej skuteczne w pracy z dzieckiem z autyzmem. Terapie rozwojowe opierają się na dwóch podstawowych założeniach. Pierwsze z nich mówi, że każdy z nas nabywa umiejętności społeczno-komunikacyjne w podobnej kolejności rozwojowej, niezależnie od predyspozycji, na przykład zanim dziecko zacznie mówić pełnym zdaniem, to grucha, gaworzy, używa gestów, a z czasem pojedynczych słów. Badania pokazują, że dzieci z autyzmem i dzieci rozwijające się typowo przechodzą przez podobne ścieżki rozwojowe. Jednakże tempo, jakim dzieci ze spektrum podążają nimi jest dużo wolniejsze, zwłaszcza, jeśli chodzi o rozwój mowy ekspresyjnej, naśladowania i zabawy symbolicznej. Dzieci z autyzmem często opuszczają niektóre etapy, przez co ciężko jest im nabyć kolejne umiejętności, charakterystyczne dla ich wieku. Terapie rozwojowe koncentrują się na wypełnianiu luk rozwojowych, czyli tych etapów, które dziecko pominęło. Drugie założenie terapii rozwojowych mówi, że dzieci uczą się przede wszystkich przez swoje relacje emocjonalne z opiekunem, a ta nauka idzie im najlepiej, gdy opiekun nastawiony jest responsywnie do dziecka. Styl responsywny charakteryzuje się równowagą w nawiązywaniu i podtrzymywaniu interakcji między dorosłym a dzieckiem, nastawieniem na dzielenie się emocjami, a także dostosowywaniem działań dorosłego do poziomu rozwojowego dziecka. W terapiach rozwojowych styl responsywny jest bazą w pracy z dzieckiem. Przede wszystkim terapeuta nastawiony jest na poszukiwanie sposobów, które będą najlepiej działały, a sesje skupiają się na przedmiotach, ćwiczeniach, tematach wybranych przez dziecko. Oferowanie przerw lub pośrednich zaproszeń do wykonywania ćwiczeń jest charakterystyczne dla stylu responsywnego, dlatego też terapie rozwojowe są prowadzone w oparciu o zabawę z dzieckiem. Zadaniem terapeuty rozwojowego,  jest próba dotarcia do dziecka w sposób mniej dyrektywny, przy ograniczaniu stosowania rozkazów i poleceń do minimum.

Udowodniono, że w zabawie dziecko uczy się, nie zdając sobie z tego sprawy, a więc działa bez uprzedzeń i dodatkowych obciążających stresów, doznając radości i zadowolenia. Sukces w zabawie jest życiowym sukcesem dziecka, nieocenionym bodźcem do nauki, gdyż dzięki niemu dziecko nabiera przeświadczenia o własnej sile i o tym, że uda mu się także w życiu. Zabawa dostarcza dziecku zadowolenia, wielu przeżyć, emocji i doświadczeń. Współczesna pedagogika coraz więcej mówi  o roli zabawy w rozwoju dziecka, jako podstawowej formie jego aktywności. Zabawa jest jedną z metod wychowawczych dziecka, która spełnia kilka niezwykle ważnych celów:

− jest czynnością wykonywaną dla przyjemności

− jest działaniem atrakcyjnym, wykonywanym dobrowolnie

− jest zachowaniem swobodnym pozbawionym motywacji materialnych

− jest główną formą wyrażania zainteresowań dziecka

− jest czynnikiem kształtowania osobowości

− jest środkiem rozwoju psychiki dziecka, jest sposobem zaspokojenia potrzeby ekspresji i twórczości

− jest formą aktywnego wypoczynku i odprężenia

− jest główną formą poznawania rzeczywistości

− jest naturalną i wrodzoną metodą uczenia się dziecka.

 

Terapia Przez Zabawę łączy sprawdzone elementy programów bazujących na relacjach i tych opartych na zasadach funkcjonowania mózgu, w celu stworzenia metody skupiającej się na rozwoju społecznym, komunikacyjnym, emocjonalnym i poznawczym. Opracowanie curriculum rozwojowego pomaga określić, jakie są strategiczne cele rozwojowe dziecka. Uznaje się bowiem, że kluczem do efektywnej pracy z dzieckiem z autyzmem,  jest skupienie się na celach odpowiednich dla  dziecka ze względu na jego etap rozwoju. Cele często nie odpowiadają tym określanym na podstawie wieku. Zwykle każdy „krok” w naszym rozwoju bazuje na „kroku” poprzedzającym go. Na przykład nauczymy się raczkować zanim wstaniemy, będziemy stać zanim zaczniemy chodzić i nauczymy się chodzić zanim zaczniemy biegać. W terapii dzieci z autyzmem lub innymi niepełnosprawnościami, często zdarza się, że oczekujemy od dziecka że będzie „biegać”, zanim w ogóle nauczy się „raczkować”. Oczekujemy od niego umiejętności niemożliwych dla niego na danym etapie rozwoju i frustrujemy się, gdy ich nie osiąga. Bez podstawowych umiejętności rozwojowych te bardziej zaawansowane są dużo trudniejsze i często nauka ich, okupiona jest stresem dziecka oraz napięciem emocjonalnym rodziców.

            Dzieci autystyczne często pomijają „kroki” rozwojowe. Na przykład mogą one zacząć używać słów zanim zaczną używać gestów i zintegrują kontakt wzrokowy i mimikę. Pomijanie kroków rozwojowych hamuje u nich zdolność do interakcji z ludźmi. To także sprawia, że uczenie się nowych umiejętności, które zależą od tych podstawowych, wcześniej nabytych, staje się trudne lub niemożliwe. Wobec tego kluczem do szybszego rozwoju dziecka, jest skupienie się na umiejętnościach adekwatnych z punktu widzenia jego rozwoju, to jest na tych pominiętych umiejętnościach, które w przyszłości pomogą w szybszej nauce.

Ocena społeczno- komunikacyjna pomoże zidentyfikować kluczowe „kroki” rozwojowe, które dziecko mogło pominąć, i określi bieżące cele i aktywności, które będą pomocne, żeby te braki nadrobić. Wszyscy wiemy, że łatwiej jest zaciekawić nas aktywnościami, które nas interesują niż tymi, które nas nie interesują. Wszyscy też wiedzą, że zwykle lepiej uczymy się i koncentrujemy na zadaniach, gdy są one dla nas wyzwaniem, ale nie takim, które wydaje się niemożliwe. W Systemie Rozwoju Poprzez Zabawę, zaczyna się od tego, co  dziecko już umie i czym się interesuje. Jeśli będziemy bazować na kluczowych mocnych stronach  dziecka i skupimy się na obszarach jego zainteresowań to zauważymy, że zaciekawienie go czymś będzie o wiele prostsze. Będzie to większa radość dla wszystkich. Gdy ktoś próbuje sprawić, żebyśmy coś zrobili, zmuszając nas do tego, wtedy naszą naturalną reakcją jest opór. Gdy ktoś nas słucha i reaguje w sposób zgodny z tym, czego chcemy, wtedy jesteśmy bardziej otwarci i angażujemy się w daną czynność chętniej. Ta podstawowa zasada dotyczy także dzieci autystycznych. Gdy staramy się zmusić dziecko do zrobienia czegoś, czego my chcemy, albo nawet próbujemy skłonić je obietnicą nagrody, wtedy ono jest mniej skłonne do zaangażowania się w tę czynność, niż jeśli pozwolimy mu ustalić zasady i reagujemy na jego zamiary i potrzeby. Kiedy uczymy się obserwować i reagować na potrzeby naszego dziecka, wtedy możemy zrozumieć, co nam mówi jego system sensoryczny. Reagując na te informacje, jesteśmy w stanie rozpoznać, kiedy dziecko jest otwarte na interakcję i uczenie się, a kiedy potrzebuje pomocy, żeby ten stan osiągnąć. Wiedza o tym, jak stworzyć optymalne warunki zarówno, jeśli chodzi o otoczenie, jak i odpowiednią atmosferę, która pomoże dziecku otworzyć się, bawić i uczyć, jest konieczna, aby wspomóc jego rozwój.

Wszystkie dzieci uczą się poprzez zabawę, szczególnie taką, która odpowiada ich zainteresowaniom. Zrozumienie, jak rozszerzyć bieżące zainteresowania dziecka, tak, aby stały się aktywnościami wspomagającymi jego rozwój, pomoże nam zamienić każdą interakcję we wspaniałą okazję do nauki. Rozbudźmy więc naszą kreatywność i zacznijmy zamieniać każdą sytuację w sposobność do nauki i rozwoju.

mgr Monika Szylka

surdopedagog, oligofrenopedagog

terapeuta Growth through Play System I º, w trakcie szkolenia II º

 

 

 

Podobne artykuły

Znajdź nas na Facebook

Archiwa

Kategorie

Grudzień 2018
P W Ś C P S N
« Lis    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31