Szkoła Podstawowa Specjalna nr 24 w Płocku

Aktualności

 Kanał nowości
  • Nie znaleźliśmy żadnych nowych postów

Komunikacja pozawerbalna – Makaton

Luty 01
07:52 2011

Wykorzystywanie gestów  i symboli Makaton w  procesie porozumiewania się.

Mowa jest wynikiem bardzo długiego procesu uczenia się, jednak zanim to nastąpi dziecko musi przejść przez kolejne etapy jej kształtowania. W rozwoju języka nieodłączne jest pojawianie się i wykorzystywanie  gestów, które są bardzo ważne w komunikacji małego dziecka. Są to znaki powszechnie zrozumiałe, jak wskazywanie, sięganie po coś, pokazywanie. Rozumienie tych komunikatów przez bliskich sprawia, że dziecko ma poczucie wpływania na otoczenie i osiąganie celów.  W kolejnym etapie dziecko odkrywa, że łączenie prostych dźwięków, a później słów z gestami jest równie skuteczne, a gdy język zacznie dominować jako główny środek komunikacji, częstotliwość używania gestów zmniejszy się, aż w końcu zaniknie.

W przypadku dzieci z niepełnosprawnością intelektualną częstym zjawiskiem jest znacznie późniejsze pojawienie się poszczególnych stadiów rozwoju mowy, bądź mowa nie rozwija się w ogóle. Wiele dzieci potrafi komunikować się z otoczeniem tylko za pomocą krzyku, płaczu, autoagresji itp. Zachowania te pomagają im zwrócić uwagę na siebie i w ten sposób zakomunikować swoje potrzeby. Dzieci te nie rozumieją komunikatów słownych, które przekazują im dorośli, jest to często dla nich niezrozumiały słowotok. Jedną z propozycji pomocy zrozumienia przez dziecko otaczającej go rzeczywistości, oraz tego co inni do niego mówią i czego od niego oczekują jest metoda wspomagająca alternatywny sposób komunikowania się – Makaton. Proponowane w Makatonie słownictwo dobrane zostało spośród wyrazów, które dzieci uczą się wymawiać i rozumieć jako pierwsze. Jest to przede wszystkim słownictwo funkcjonalne, odnoszące się do aktywności, w których dziecko uczestniczy każdego dnia. Głównym założeniem wprowadzania gestów systemu Makaton jest umożliwienie podstawowej komunikacji, a następnie, o ile jest to możliwe, przejście do pełniejszego systemu komunikacji, jakim jest mowa. System stanowi pomost do mowy, a nie alternatywę dla niej (chyba że nauczenie się mowy jest niemożliwe).

Zalety posługiwania się gestami Makatonu:

  • są naturalne dla procesów porozumiewania się, ponieważ są naturalne dla rozwoju mowy;
  • zwiększają zakres słownictwa czynnego;
  • wspomagają pierwsze próby mówienia;
  • wspomagają  rozumienie słów
  • usprawniają pamięć
  • zwiększają poczucie własnej wartości

Symbole Makatonu

  • w programie Makatonu wykorzystywane są również symbole – proste rysunki graficzne obrazujące pojęcia. Liczba podstawowych symboli odpowiada ilości gestów. Z formy symboli korzystają osoby, których motoryczna niepełnosprawność nie pozwala na swobodne wykonywanie gestów.
  • z symboli tworzy się tablice komunikacyjne, które ułatwiają użytkownikowi porozumiewanie się z otoczeniem. Symbole mogą być wykorzystywane do układania całych zdań oraz nowych pojęć.
  • wybór określonych symboli, za pomocą których użytkownik chce się porozumieć, odbywa się poprzez ich wskazywanie przy pomocy palców, dłoni, stóp lub też dodatkowych wspomagających urządzeń.
  • ze znaków graficznych tworzone są także książeczki, dzienniczki, plany dnia, dzięki którym użytkownicy mogą zobaczyć kolejność zaplanowanych na dany dzień czynności. Za pomocą znaków graficznych pisane są listy, wiadomości, recepty, przepisy kulinarne, teksty piosenek i wierszy, listy zakupów itp.
  • wybór formy gestu lub symbolu zależy od indywidualnych potrzeb i umiejętności użytkownika. Gesty i symbole nie wykluczają się wzajemnie, mogą być stosowane rozdzielnie lub łącznie.

Opracowanie : mgr Renata Wierzchowska


Related Articles

Znajdź nas na Facebook

Archiwa

Kategorie